ΤΕΥΧΟΣ ΜΑΪΟΥ · ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ 2026
Σπασίκλας
η βαρετή σελίδα για σπουδές, πάντα δωρεάν.
ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΣΕ
ΜΕΡ
ΩΡ
ΛΕΠ
ΔΕΥ
δες το πλήρες πρόγραμμα →
Θέματα-Λύσεις · μάθημα 001
001

Νέα Ελληνικά

⚠️
Διαφάνεια AI. Δοκιμαστικό MC πολλαπλών επιλογών — AI generated, εξάσκηση στο στιλ των Παγκυπρίων.
ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΕΣ 0 / 160 από 160 ερωτήσεις
Σπασίκλας κατσικάκι

Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση

📑 Κείμενο · διάβασε πριν απαντήσεις

Η σιωπηλή αποικιοκρατία του αλγορίθμου

Τον 19ο αιώνα η αποικιοκρατία ήταν θεαματική. Σημαίες κατέβαιναν, σύνορα χαράσσονταν, στρατοί παρήλαυναν σε χώρες με άλλη γλώσσα και άλλο χρώμα ουρανού. Όποιος ήθελε να την καταγγείλει, ήξερε πού να σταθεί και ποιον να δείξει με το δάχτυλο. Τον 21ο αιώνα τίποτε από αυτά δεν χρειάζεται. Η νέα κυριαρχία περνά μέσα από οθόνες· δεν φωνάζει, δεν παρελαύνει, δεν ζητά υπακοή – ζητά κλικ. Δεν χρειάζονται διαδηλώσεις, επειδή η νέα κυριαρχία είναι αόρατη.

Όσοι ισχυρίζονται ότι η τεχνολογία είναι ένα ουδέτερο εργαλείο, αγνοούν μια απλή αλήθεια. Το σφυρί δεν είναι ουδέτερο – προϋποθέτει καρφί. Κάθε εργαλείο φέρει μέσα του την πρόθεση αυτού που το έφτιαξε, και ο αλγόριθμος δεν αποτελεί εξαίρεση. Καταγράφει κάθε κίνηση του χρήστη, ταξινομεί τις επιθυμίες του και του προτείνει τον επόμενο εαυτό του, εκείνον που θα του πουλήσει ευκολότερα κάτι. Έτσι, χωρίς ποτέ να συναντήσουμε τον αποικιοκράτη πρόσωπο με πρόσωπο, του παραδίδουμε καθημερινά τον πιο πολύτιμο τόπο που έχουμε: τον εαυτό μας.

Γιατί η αποικία δεν είναι κάποιος μακρινός τόπος· είμαστε εμείς οι ίδιοι – η προσοχή μας, ο ελεύθερος χρόνος μας, οι μικρές μας προτιμήσεις. Ο καταναλωτής δέχεται· ο πολίτης ερωτά. Ο πρώτος συνηθίζει στη βολή και ξεχνά να ρωτήσει· ο δεύτερος αμφισβητεί, ακόμη και όταν του προσφέρεται κάτι δωρεάν, γιατί ξέρει ότι το πραγματικό κόστος δεν αναγράφεται πάντα στην ετικέτα.

Η εκπαίδευση του πολίτη του 2026 δεν μπορεί πλέον να αρκείται στο να διδάσκει γνώσεις. Οφείλει να διδάξει επαγρύπνηση. Γιατί ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι αυτός που ουρλιάζει, αλλά αυτός που μας υπόσχεται άνεση χωρίς να ζητάει τίποτα φανερά σε αντάλλαγμα. Δεν προτείνω να εγκαταλείψουμε τις οθόνες – θα ήταν αφελές. Προτείνω, όμως, να μην εμπιστευτούμε τυφλά ό,τι μας σερβίρεται μέσα από αυτές. Συνεπώς, η σιωπηλή αποικιοκρατία θα υποχωρήσει μόνο όταν αρνηθούμε να είμαστε σιωπηλοί απέναντί της.

1 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Ποια είναι η κεντρική θέση που υποστηρίζει ο συντάκτης στο κείμενο «Η σιωπηλή αποικιοκρατία του αλγορίθμου»;
2 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στη φράση «Το σφυρί δεν είναι ουδέτερο – προϋποθέτει καρφί», ο πομπός χρησιμοποιεί:
3 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Ποιο βασικό τρόπο ανάπτυξης χρησιμοποιεί ο συντάκτης στη δεύτερη παράγραφο («Όσοι ισχυρίζονται… ποτέ δεν θα συναντήσουμε»);
4 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η αντίθεση «Ο καταναλωτής δέχεται· ο πολίτης ερωτά» λειτουργεί στο κείμενο ως:
5 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Ποιο ύφος κυριαρχεί στο κείμενο;
6 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στο απόσπασμα «η αποικία δεν είναι κάποιος μακρινός τόπος· είμαστε εμείς οι ίδιοι», ποιο σχήμα λόγου εντοπίζεται;
7 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Ποιος είναι ο σκοπός της παράθεσης «Σημαίες κατέβαιναν, σύνορα χαράσσονταν, στρατοί παρήλαυναν»;
8 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Με ποιον τρόπο ο πομπός δηλώνει την προσωπική του παρουσία στην τελευταία παράγραφο;
9 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Διάβασε το ακόλουθο απόσπασμα από αρθρογραφία: «Η ανάγνωση δεν είναι πολυτέλεια. Σε εποχές που η πληροφορία τρέχει σε ταχύτητες οθόνης, το βιβλίο μάς υπενθυμίζει μια διαφορετική σχέση με τον χρόνο: αργή, υπομονετική, εσωτερική. Όποιος διαβάζει, μαθαίνει να περιμένει τις λέξεις να ανθίσουν.» Ποιο είναι το θέμα του αποσπάσματος;
10 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στο απόσπασμα της προηγούμενης ερώτησης, η φράση «να περιμένει τις λέξεις να ανθίσουν» αποτελεί:
11 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Ο σκοπός ενός επιχειρηματολογικού κειμένου διακρίνεται από έναν περιγραφικό κείμενο επειδή:
12 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Σε ποιον δέκτη απευθύνεται το κείμενο «Η σιωπηλή αποικιοκρατία του αλγορίθμου»;
13 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στη φράση «δεν φωνάζει, δεν παρελαύνει, δεν ζητά υπακοή – ζητά κλικ», η επανάληψη της άρνησης «δεν» λειτουργεί ως:
14 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Ποια από τις παρακάτω προτάσεις συμπυκνώνει ΚΑΛΥΤΕΡΑ το νόημα της τελευταίας παραγράφου;
15 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στη φράση «του προτείνει τον επόμενο εαυτό του, εκείνον που θα του πουλήσει ευκολότερα κάτι», ο αλγόριθμος παρουσιάζεται ως:
16 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η λέξη «επαγρύπνηση» στην τελευταία παράγραφο, σε σχέση με τη λέξη «γνώσεις», λειτουργεί ως:
17 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η φράση «το πραγματικό κόστος δεν αναγράφεται πάντα στην ετικέτα» υπονοεί ότι:
18 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Ο τίτλος «Η σιωπηλή αποικιοκρατία του αλγορίθμου» περιέχει σχήμα:
19 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Διάβασε το ακόλουθο απόσπασμα: «Πολλοί νέοι σήμερα δηλώνουν εξαντλημένοι πριν καν αρχίσουν τη μέρα τους. Το πρωί ξυπνούν με ειδοποιήσεις, υπενθυμίσεις και ροές πληροφορίας. Η κούραση δεν είναι σωματική· είναι κούραση της προσοχής.» Ποιο τρόπο ανάπτυξης ακολουθεί το απόσπασμα;
20 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η τελευταία πρόταση του κειμένου («η σιωπηλή αποικιοκρατία θα υποχωρήσει μόνο όταν αρνηθούμε να είμαστε σιωπηλοί απέναντί της») περιέχει σχήμα:
21 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στο κείμενο «Η σιωπηλή αποικιοκρατία του αλγορίθμου», η αντικατάσταση της παραδοσιακής βίας από το «κλικ» λειτουργεί ρητορικά ως:
22 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η συγκεκριμενοποίηση «η προσοχή μας, ο ελεύθερος χρόνος μας, οι μικρές μας προτιμήσεις» στην προτελευταία παράγραφο εξυπηρετεί κυρίως τη ρητορική στρατηγική:
23 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στο κείμενο, η εκπαίδευση παρουσιάζεται:
24 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η επιλογή του χρόνου ενεστώτα στο μεγαλύτερο μέρος του κειμένου («περνά», «δεν φωνάζει», «ζητά») επιτυγχάνει κυρίως:
25 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η αναφορά στον 19ο αιώνα στην εισαγωγική παράγραφο λειτουργεί ως:
26 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η φράση «Όποιος ήθελε να την καταγγείλει, ήξερε πού να σταθεί και ποιον να δείξει με το δάχτυλο» αντιπαραβάλλεται έμμεσα με:
27 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Διάβασε το ακόλουθο απόσπασμα: «Η μνήμη δεν είναι αποθήκη γεγονότων· είναι εργαστήριο νοήματος. Όταν ένας λαός χάνει τη μνήμη του δεν χάνει απλώς γεγονότα· χάνει την ικανότητα να ερμηνεύει το παρόν του. Γι αυτό η λήθη δεν είναι ποτέ αθώα.» Ποιο σχήμα λόγου κυριαρχεί στην πρώτη πρόταση;
28 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στο ίδιο απόσπασμα («Η μνήμη δεν είναι αποθήκη γεγονότων…»), η φράση «η λήθη δεν είναι ποτέ αθώα» αποτελεί:
29 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στο απόσπασμα της προηγούμενης ερώτησης, ο συντάκτης διαπραγματεύεται κυρίως τη σχέση μεταξύ:
30 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Διάβασε το ακόλουθο απόσπασμα: «Δεν υπάρχει πιο ύπουλη φτώχεια από εκείνη που δεν αναγνωρίζει τον εαυτό της. Άνθρωποι που στερούνται χρόνου, ησυχίας, ελέγχου της ζωής τους, νομίζουν ότι ευτυχούν επειδή κατέχουν αντικείμενα. Η αφθονία αγαθών έχει συγκαλύψει την ένδεια νοήματος.» Ποια είναι η κεντρική θέση του πομπού;
31 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στο ίδιο απόσπασμα, η φράση «ένδεια νοήματος» αποτελεί:
32 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η συστηματική χρήση της α πληθυντικού («εμείς οι ίδιοι», «η προσοχή μας», «παραδίδουμε») στο αρχικό κείμενο για τους αλγορίθμους εξυπηρετεί:
33 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στην παράγραφο «Όσοι ισχυρίζονται…», η ένσταση που παρουσιάζει ο πομπός λειτουργεί ως:
34 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Σύμφωνα με το πλήρες κείμενο, ποιο από τα παρακάτω συμπεράσματα είναι το ΑΣΦΑΛΕΣΤΕΡΟ;
35 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η φράση «του παραδίδουμε καθημερινά τον πιο πολύτιμο τόπο» λειτουργεί ως:
36 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στη δομή του κειμένου, η αναλογία σφυρί-καρφί προηγείται στρατηγικά της θέσης «η τεχνολογία δεν είναι ουδέτερη», επειδή:
37 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Ποιο από τα παρακάτω ΔΕΝ αποδίδει σωστά το επικοινωνιακό πλαίσιο του κειμένου «Η σιωπηλή αποικιοκρατία του αλγορίθμου»;
38 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Η αλλαγή της μεταφοράς από «αποικιοκρατία» στην εξήγηση «η αποικία είμαστε εμείς οι ίδιοι» επιφέρει:
39 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Στην τελευταία παράγραφο, η φράση «θα υποχωρήσει μόνο όταν αρνηθούμε να είμαστε σιωπηλοί» δομεί τη σχέση αιτίου-αιτιατού ως:
40 Α΄ Αδίδακτο Κείμενο – Κατανόηση
Συνολικά, ο τόνος του κειμένου «Η σιωπηλή αποικιοκρατία του αλγορίθμου» μπορεί να χαρακτηριστεί ως:

Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα

📑 Κείμενο · διάβασε πριν απαντήσεις

Η σιωπηλή αποικιοκρατία του αλγορίθμου

Τον 19ο αιώνα η αποικιοκρατία ήταν θεαματική. Σημαίες κατέβαιναν, σύνορα χαράσσονταν, στρατοί παρήλαυναν σε χώρες με άλλη γλώσσα και άλλο χρώμα ουρανού. Όποιος ήθελε να την καταγγείλει, ήξερε πού να σταθεί και ποιον να δείξει με το δάχτυλο. Τον 21ο αιώνα τίποτε από αυτά δεν χρειάζεται. Η νέα κυριαρχία περνά μέσα από οθόνες· δεν φωνάζει, δεν παρελαύνει, δεν ζητά υπακοή – ζητά κλικ. Δεν χρειάζονται διαδηλώσεις, επειδή η νέα κυριαρχία είναι αόρατη.

Όσοι ισχυρίζονται ότι η τεχνολογία είναι ένα ουδέτερο εργαλείο, αγνοούν μια απλή αλήθεια. Το σφυρί δεν είναι ουδέτερο – προϋποθέτει καρφί. Κάθε εργαλείο φέρει μέσα του την πρόθεση αυτού που το έφτιαξε, και ο αλγόριθμος δεν αποτελεί εξαίρεση. Καταγράφει κάθε κίνηση του χρήστη, ταξινομεί τις επιθυμίες του και του προτείνει τον επόμενο εαυτό του, εκείνον που θα του πουλήσει ευκολότερα κάτι. Έτσι, χωρίς ποτέ να συναντήσουμε τον αποικιοκράτη πρόσωπο με πρόσωπο, του παραδίδουμε καθημερινά τον πιο πολύτιμο τόπο που έχουμε: τον εαυτό μας.

Γιατί η αποικία δεν είναι κάποιος μακρινός τόπος· είμαστε εμείς οι ίδιοι – η προσοχή μας, ο ελεύθερος χρόνος μας, οι μικρές μας προτιμήσεις. Ο καταναλωτής δέχεται· ο πολίτης ερωτά. Ο πρώτος συνηθίζει στη βολή και ξεχνά να ρωτήσει· ο δεύτερος αμφισβητεί, ακόμη και όταν του προσφέρεται κάτι δωρεάν, γιατί ξέρει ότι το πραγματικό κόστος δεν αναγράφεται πάντα στην ετικέτα.

Η εκπαίδευση του πολίτη του 2026 δεν μπορεί πλέον να αρκείται στο να διδάσκει γνώσεις. Οφείλει να διδάξει επαγρύπνηση. Γιατί ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι αυτός που ουρλιάζει, αλλά αυτός που μας υπόσχεται άνεση χωρίς να ζητάει τίποτα φανερά σε αντάλλαγμα. Δεν προτείνω να εγκαταλείψουμε τις οθόνες – θα ήταν αφελές. Προτείνω, όμως, να μην εμπιστευτούμε τυφλά ό,τι μας σερβίρεται μέσα από αυτές. Συνεπώς, η σιωπηλή αποικιοκρατία θα υποχωρήσει μόνο όταν αρνηθούμε να είμαστε σιωπηλοί απέναντί της.

41 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Ποιο είναι το πιο εύστοχο συνώνυμο για τη λέξη «επαγρύπνηση», όπως χρησιμοποιείται στο κείμενο;
42 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Ποιο είναι το ορθό αντώνυμο της λέξης «τυφλά» (στη φράση «να μην εμπιστευτούμε τυφλά»);
43 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα πολλαπλή επιλογή
Ποιες από τις παρακάτω λέξεις είναι ομόρριζες με τη λέξη «παιδεία»; (επίλεξε όσες ισχύουν)
44 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Η μετατροπή της ενεργητικής σύνταξης «Ο αλγόριθμος καταγράφει κάθε κίνηση του χρήστη» σε παθητική δίνει:
45 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «Δεν χρειάζονται διαδηλώσεις, επειδή η νέα κυριαρχία είναι αόρατη», ο σύνδεσμος «επειδή» είναι:
46 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στην παράγραφο «Η εκπαίδευση του πολίτη του 2026 δεν μπορεί πλέον να αρκείται στο να διδάσκει γνώσεις. Οφείλει να διδάξει επαγρύπνηση…», ποια πρόταση αποτελεί τη θεματική περίοδο;
47 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Ποια από τις παρακάτω διαρθρωτικές φράσεις δηλώνει ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ;
48 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «είμαστε εμείς οι ίδιοι – η προσοχή μας, ο ελεύθερος χρόνος μας, οι μικρές μας προτιμήσεις», η παύλα λειτουργεί:
49 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα πολλαπλή επιλογή
Στη φράση «η προσοχή μας, ο ελεύθερος χρόνος μας, οι μικρές μας προτιμήσεις», ποιες παρατηρήσεις ΙΣΧΥΟΥΝ; (επίλεξε όσες ισχύουν)
50 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη λέξη «αποικιοκρατία», το β' συνθετικό «-κρατία» σημαίνει:
51 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «του παραδίδουμε καθημερινά τον πιο πολύτιμο τόπο», το ρήμα «παραδίδουμε» βρίσκεται σε:
52 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Ποιο είναι το ορθό συνώνυμο της λέξης «αφελές» (στη φράση «θα ήταν αφελές»);
53 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Η λέξη «κυριαρχία» αναλύεται μορφολογικά σε:
54 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «αρνηθούμε να είμαστε σιωπηλοί», το ρήμα «αρνηθούμε» βρίσκεται σε:
55 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα πολλαπλή επιλογή
Ποιες από τις παρακάτω λέξεις είναι σύνθετες; (επίλεξε όσες ισχύουν)
56 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «του προτείνει τον επόμενο εαυτό του», ποια σύνταξη έχει η ονοματική φράση «τον επόμενο εαυτό του»;
57 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Ποιο από τα παρακάτω ζεύγη παρουσιάζει σχέση ΣΥΝΩΝΥΜΙΑΣ;
58 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «Όποιος ήθελε να την καταγγείλει, ήξερε πού να σταθεί», η αναφορική αντωνυμία «όποιος» αναφέρεται σε:
59 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «η εκπαίδευση του πολίτη του 2026», οι δύο γενικές («του πολίτη», «του 2026») είναι:
60 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «δεν ζητά υπακοή – ζητά κλικ», το σχήμα λόγου είναι:
61 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «η νέα κυριαρχία περνά μέσα από οθόνες», η λέξη «κυριαρχία» έχει συνωνυμική σχέση με ποια από τις παρακάτω;
62 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «θα ήταν αφελές να πιστέψουμε», η λέξη «αφελές» μπορεί να αντικατασταθεί χωρίς αλλαγή νοήματος από:
63 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα πολλαπλή επιλογή
Ποιες από τις παρακάτω λέξεις είναι ΟΜΟΡΡΙΖΕΣ με τη λέξη «κρίνω»; (επίλεξε όσες ισχύουν)
64 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Η μετατροπή της παθητικής σύνταξης «Η προσοχή μας καταγράφεται από αλγορίθμους» σε ενεργητική δίνει:
65 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «Παρόλο που η εξουσία είναι αόρατη, μπορούμε να την αναγνωρίσουμε», η δευτερεύουσα είναι:
66 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Ποιο είναι το ορθό συνώνυμο της λέξης «ύπουλος» (όπως στη φράση «μια ύπουλη φτώχεια»);
67 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «οι κατασκευαστές των αλγορίθμων», η γενική «των αλγορίθμων» είναι:
68 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα πολλαπλή επιλογή
Ποιες από τις παρακάτω λέξεις είναι ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ; (επίλεξε όσες ισχύουν)
69 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «η ένδεια νοήματος», η σχέση μεταξύ των δύο λέξεων είναι:
70 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Η σύνθετη λέξη «αυτοκυριαρχία» αποτελείται από:
71 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «Όταν αρνηθούμε να είμαστε σιωπηλοί, η εξουσία θα υποχωρήσει», η δευτερεύουσα πρόταση εκφράζει:
72 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Ποιο από τα παρακάτω ζεύγη ΔΕΝ είναι σχέση συνωνυμίας;
73 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Η ιδιωματική φράση «βάζω το χέρι στη φωτιά» σημαίνει:
74 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη λέξη «τεχνολογία», το β συνθετικό «-λογία» δηλώνει:
75 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «τους κατασκευαστές των οποίων δεν γνωρίζουμε», η αναφορική αντωνυμία «των οποίων»:
76 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Η λέξη «εμπιστευόμαστε» αναλύεται γραμματικά σε:
77 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «η πιο πολύτιμη γνώση δεν είναι αυτή που μας προστατεύει· είναι αυτή που μας ξυπνά», ποιο σχήμα λόγου κυριαρχεί;
78 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Ποιο είναι το ορθό αντώνυμο του «εφησυχασμός»;
79 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα πολλαπλή επιλογή
Ποιες από τις παρακάτω λέξεις είναι ΑΡΧΑΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ που διατηρούνται αυτούσιες στη νέα ελληνική; (επίλεξε όσες ισχύουν)
80 Β΄ Λεξιλόγιο – Δομή – Γλώσσα
Στη φράση «η ψηφιακή εποχή κατασκεύασε νέους τύπους ανθρώπων», το ρήμα «κατασκεύασε» χρησιμοποιείται:

Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης

📑 Κείμενο · διάβασε πριν απαντήσεις

Κ. Π. Καβάφης – «Αλεξανδρινοί Βασιλείς» (1912)

Μαζεύθηκαν οι Αλεξανδρινοί
να δουν της Κλεοπάτρας τα παιδιά,
τον Καισαρίωνα, και τα μικρά του αδέρφια,
Αλέξανδρο και Πτολεμαίο, που πρώτη
φορά τα βγάζαν έξω στο Γυμνάσιο,
εκεί να τα κηρύξουν βασιλείς,
μες στη λαμπρή παράταξι των στρατιωτών.

Ο Αλέξανδρος – τον είπαν βασιλέα
της Αρμενίας, της Μηδίας, και των Πάρθων.
Ο Πτολεμαίος – τον είπαν βασιλέα
της Κιλικίας, της Συρίας, και της Φοινίκης.
Ο Καισαρίων στέκονταν πιο εμπροστά,
ντυμένος σε μετάξι τριανταφυλλί,
στο στήθος του ανθοδέσμη από υακίνθους,
η ζώνη του διπλή σειρά σαπφείρων κι αμεθύστων,
δεμένα τα ποδήματά του μ' άσπρες
κορδέλλες κεντημένες με ροδόχροα μαργαριτάρια.
Αυτόν τον είπαν πιότερο από τους μικρούς,
αυτόν τον είπαν Βασιλέα των Βασιλέων.

Οι Αλεξανδρινοί ένοιωθαν βέβαια
που ήσαν λόγια αυτά και θεατρικά.

Αλλά η μέρα ήτανε ζεστή και ποιητική,
ο ουρανός ένα γαλάζιο ανοιχτό,
το Αλεξανδρινό Γυμνάσιον ένα
θριαμβικό κατόρθωμα της τέχνης,
των αυλικών η πολυτέλεια έκτακτη,
ο Καισαρίων όλο χάρις κι εμορφιά
(της Κλεοπάτρας υιός, αίμα των Λαγιδών)·
κι οι Αλεξανδρινοί έτρεχαν πια στην εορτή,
κι ενθουσιάζονταν, κι επευφημούσαν
ελληνικά, κι αιγυπτιακά, και ποιοι εβραίικα,
γοητευμένοι με τ' ωραίο θέαμα –
μ' όλο που βέβαια ήξευραν τι άξιζαν αυτά,
τι κούφια λόγια ήσανε αυτές οι βασιλείες.

81 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στο ποίημα «Αλεξανδρινοί Βασιλείς» του Καβάφη, ποιος είναι ο Καισαρίων;
82 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Ποια είναι η βασική αντίθεση γύρω από την οποία δομείται το ποίημα;
83 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η λεπτομερής περιγραφή της ενδυμασίας του Καισαρίωνα (μετάξι, υάκινθοι, σάπφειροι) λειτουργεί κυρίως ως:
84 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Ο στίχος «Οι Αλεξανδρινοί ένοιωθαν βέβαια / που ήσαν λόγια αυτά και θεατρικά» δείχνει ότι:
85 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η φράση «ελληνικά, κι αιγυπτιακά, και ποιοι εβραίικα» λειτουργεί ως:
86 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Το ποίημα ανήκει στην κατηγορία των:
87 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στο ποίημα «Ιθάκη» του Καβάφη, η Ιθάκη συμβολίζει κυρίως:
88 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στο ποίημα «Θερμοπύλες» του Καβάφη, ποιο ηθικό πρότυπο εξαίρεται;
89 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στο ποίημα «Απολείπειν ο θεός Αντώνιον», ποια στάση συνιστά ο Καβάφης στον πρωταγωνιστή;
90 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Το ποίημα «Περιμένοντας τους Βαρβάρους» κορυφώνεται με τον στίχο «Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους; / Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις». Η λειτουργία του είναι:
91 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Ποιο από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά είναι κεντρικό στην ποιητική του Καβάφη;
92 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στους «Αλεξανδρινούς Βασιλείς», ο στίχος «αυτόν τον είπαν Βασιλέα των Βασιλέων» ηχεί:
93 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η αναφορά «(της Κλεοπάτρας υιός, αίμα των Λαγιδών)» μέσα σε παρένθεση λειτουργεί:
94 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στο πλαίσιο της ιστορικής αναφοράς, οι «Αλεξανδρινοί Βασιλείς» αναπαριστούν τις «Δωρεές της Αλεξανδρείας» (34 π.Χ.) όπου:
95 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Ο τόνος του ποιήματος μπορεί να χαρακτηριστεί ως:
96 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η επανάληψη «αυτόν τον είπαν… αυτόν τον είπαν…» αποτελεί σχήμα:
97 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Ο όρος «Λαγίδες» (στο «αίμα των Λαγιδών») αναφέρεται:
98 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η αλεξανδρινή ταυτότητα στον Καβάφη συνδέεται κυρίως με:
99 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στους «Αλεξανδρινούς Βασιλείς», η εστίαση μεταφέρεται από τους «βασιλιάδες» στους «Αλεξανδρινούς» θεατές. Αυτή η μετατόπιση δείχνει ότι:
100 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η ποιητική σύνθεση των «Αλεξανδρινών Βασιλέων» μπορεί να συγκριθεί ως προς τη δομή/τεχνική με:
101 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στο ποίημα «Αλεξανδρινοί Βασιλείς», ο Καβάφης παρουσιάζει τον λαό της Αλεξάνδρειας ως κοινό που:
102 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η φράση «αυτό υπερβολή ασιατική θα φανή» στους «Αλεξανδρινούς Βασιλείς» δηλώνει:
103 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Ο Καβάφης χρησιμοποιεί τη χρονολογία 1912 του ποιήματος ως ιστορικό περιβάλλον μέσα στο οποίο:
104 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η εικόνα του Καισαρίωνα «ολόρθος εμπρός στους άλλους» μπορεί να ερμηνευθεί κυρίως ως:
105 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στο ποίημα «Όσο μπορείς» του Καβάφη («Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις…»), το κεντρικό μήνυμα είναι:
106 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στο ποίημα «Επιθυμίες» («Σαν σώματα ωραία νεκρών που δεν εγέρασαν…»), η παρομοίωση των επιθυμιών με νεκρά νεανικά σώματα είναι:
107 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στους «Αλεξανδρινούς Βασιλείς», η αναφορά «έπαιζε ο ήλιος ωραία» πριν αρχίσει η περιγραφή της τελετής:
108 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στο ποίημα «Τα παράθυρα», η αναζήτηση των παραθύρων συμβολίζει:
109 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στο ποίημα «Φωνές» («Ιδανικές φωνές κι αγαπημένες…»), το θέμα είναι:
110 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η τεχνική του Καβάφη να τοποθετεί τα ποιήματά του σε ελληνιστικά / υστερορωμαϊκά συμφραζόμενα ονομάζεται συχνά:
111 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στους «Αλεξανδρινούς Βασιλείς», ο ρυθμικός χειρισμός χωρίς αυστηρή ομοιοκαταληξία υπηρετεί:
112 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Διάβασε τους ακόλουθους στίχους του Σεφέρη: «Μα τι γυρεύουν οι ψυχές μας ταξιδεύοντας / πάνω σε καταστρώματα κατεστραμμένων καραβιών». Η εικόνα συμβολίζει κυρίως:
113 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στον Ελύτη («Αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!»), το σχήμα «μικρός – μέγας» αποτελεί:
114 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η διαφορά παρομοίωσης και μεταφοράς εντοπίζεται στο εξής:
115 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στους «Αλεξανδρινούς Βασιλείς», η λέξη «θέατρο» (στη φράση «λόγια θεατρικά») δηλώνει:
116 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η φράση «αίμα των Λαγιδών» στους «Αλεξανδρινούς Βασιλείς» αποτελεί:
117 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Στους «Αλεξανδρινούς Βασιλείς», η ταυτόχρονη αναγνώριση της ομορφιάς και της κενότητας από τους Αλεξανδρινούς εκφράζει μια καβαφική στάση που μπορεί να ονομαστεί:
118 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Σε ποίημα που δομείται γύρω από μια ιστορική στιγμή (όπως οι «Αλεξανδρινοί Βασιλείς»), η συστηματική αναφορά συγκεκριμένων ονομάτων, τίτλων και τοπωνυμίων λειτουργεί ως:
119 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Διάβασε το ακόλουθο τετράστιχο του Καρυωτάκη: «Καθένας με τη φούρια του, τα όνειρα, τη δουλειά του, / κρυφές του πίκρες κάτω απ το χαμόγελο». Ο τόνος είναι:
120 Γ΄ Λογοτεχνία – Καβάφης
Η διαφορά «λυρικού» και «αφηγηματικού» ποιήματος είναι κυρίως ότι:

Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου

121 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Όταν γράφεις ΑΡΘΡΟ για ηλεκτρονική εφημερίδα σχολείου, ένα ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ δομικό στοιχείο είναι:
122 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Όταν γράφεις ΟΜΙΛΙΑ, οφείλεις να φροντίσεις για:
123 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε άρθρο για την «υπερβολική χρήση των ψηφιακών μέσων από νέους», ποιο επιχείρημα τεκμηριώνεται καλύτερα;
124 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε ποιο επικοινωνιακό πλαίσιο ταιριάζει ΥΦΟΣ προσωπικό-βιωματικό με α' ενικό;
125 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε άρθρο, η εισαγωγή πρέπει κυρίως να:
126 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Ποιο από τα παρακάτω χαρακτηρίζει ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ κείμενο;
127 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε ΕΠΙΣΤΟΛΗ προς αρμόδιο φορέα, ποιο ύφος ταιριάζει;
128 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Στη ΣΥΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ μιας παραγράφου συμβάλλει κυρίως:
129 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Ποιο από τα παρακάτω είναι χαρακτηριστικό ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΟΥ κειμένου;
130 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Στον ΕΠΙΛΟΓΟ ενός άρθρου ταιριάζει κυρίως:
131 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Ποια διαρθρωτική λέξη χρησιμοποιείται για να εισαχθεί ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ;
132 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε άρθρο για περιβαλλοντικό πρόβλημα, ποια δομή παραγράφου είναι αποτελεσματικότερη;
133 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟ κείμενο, η χρήση παρατατικού δηλώνει συνήθως:
134 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Στην επιλογή ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ (register), ο μαθητής πρέπει να λάβει υπόψη του:
135 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Ποιο από τα παρακάτω συνιστά ΛΑΘΟΣ στην ανάπτυξη επιχειρήματος;
136 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε αναφορικό άρθρο για εκδήλωση στο σχολείο, τι δεν πρέπει να λείπει;
137 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Όταν ένας μαθητής γράφει «Συμπερασματικά,», ξεκινά συνήθως:
138 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΣ (ανασκευή), ο μαθητής οφείλει να:
139 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε ΟΜΙΛΙΑ σε εκδήλωση, ποιο γλωσσικό στοιχείο ενισχύει την επαφή με τους ακροατές;
140 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Διάβασε το ακόλουθο απόσπασμα μαθητικού γραπτού: «Η τεχνολογία είναι κακή. Όλοι οι νέοι σήμερα είναι εθισμένοι. Δεν διαβάζουν τίποτα.» Ποιο είναι το βασικότερο πρόβλημα του αποσπάσματος;
141 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε άρθρο που προτείνει λύσεις σε σχολικό πρόβλημα, ο μαθητής οφείλει να αποφύγει:
142 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε ΔΟΚΙΜΙΟ που απαντά σε θέμα-ερώτημα, η βασική δομή είναι:
143 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Διάβασε την παράγραφο: «Η ψηφιακή εξάρτηση των νέων είναι ανησυχητική. Πολλοί νέοι περνούν πάνω από οκτώ ώρες την ημέρα στις οθόνες, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο χρόνος που αφιερώνουν στις δια ζώσης σχέσεις. Συνεπώς, χρειάζεται οργανωμένη παιδαγωγική παρέμβαση.» Ποιο δομικό στοιχείο της παραγράφου ΛΕΙΠΕΙ;
144 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε άρθρο επιστημονικού περιοδικού (πχ. ψυχολογίας), ποιο γλωσσικό χαρακτηριστικό είναι ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟ;
145 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Ποιο από τα παρακάτω είναι παράδειγμα ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΞΙΟΠΙΣΤΗΣ ΠΗΓΗΣ που πρέπει να αποφεύγεται σε δοκίμιο;
146 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε ΕΠΙΣΤΟΛΗ προς διευθυντή σχολείου, ποια διατύπωση είναι η πλέον δόκιμη για την έναρξη;
147 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Διάβασε το παρακάτω μαθητικό απόσπασμα: «Νομίζω ότι η τεχνολογία είναι κακή, γιατί όλοι λένε ότι είναι κακή.» Ποιο σφάλμα επιχειρηματολογίας υπάρχει;
148 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε άρθρο για το θέμα «η αξία της ανάγνωσης βιβλίων», ποια εισαγωγή είναι η πιο αποτελεσματική;
149 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε δοκίμιο, η χρήση ΡΗΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ενδείκνυται κυρίως:
150 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Στην ΑΝΑΣΚΕΥΗ ενός επιχειρήματος ο μαθητής δεν χρειάζεται να:
151 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Διάβασε το παρακάτω: «Η πανδημία απέδειξε ότι η ηλεκτρονική εκπαίδευση μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική. Πολλοί καθηγητές μάλιστα δηλώνουν ότι μερικοί μαθητές απέδωσαν καλύτερα από κοντά.» Ποιο λογικό σφάλμα υπάρχει;
152 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε ΟΜΙΛΙΑ σε σχολική γιορτή, ποιο γλωσσικό μέσο εξυπηρετεί καλύτερα την ΕΠΑΦΗ με το ακροατήριο;
153 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Ποιο από τα παρακάτω αποτελεί ΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΙΤΙΑΤΟΥ (αιτίας → αποτελέσματος) μέθοδο ανάπτυξης παραγράφου;
154 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Στη ΣΥΝΟΧΗ (cohesion) μιας παραγράφου συμβάλλει κυρίως:
155 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε ΠΕΡΙΛΗΨΗ κειμένου, ο μαθητής οφείλει ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΕΙ:
156 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Όταν ένας μαθητής γράφει «Πρώτον, δεύτερον, τρίτον» χωρίς να αναφέρει «Τέλος» ή «Συμπερασματικά», συμβαίνει συχνά:
157 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ άρθρο για ένα φαινόμενο, η κατάλληλη οπτική γωνία είναι:
158 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Σε άρθρο με θέμα «τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση», ποιο από τα παρακάτω τεκμήρια είναι ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟ;
159 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Η διαφορά «επικαιρικού» και «διαχρονικού» θέματος σε άρθρο είναι ότι:
160 Δ΄ Παραγωγή Λόγου – Είδη Κειμένου
Διάβασε το παρακάτω: «Συμπερασματικά, η τεχνολογία πρέπει να χρησιμοποιείται με μέτρο. Όπως είπα και στην εισαγωγή, το ζήτημα είναι σύνθετο. Συνεπώς, χρειάζεται προσοχή.» Ποια αδυναμία παρουσιάζει ο επίλογος;

Πίνακας Προδιαγραφών 2026

Επίσημη εξεταστέα ύλη για τις Παγκύπριες Εξετάσεις Πρόσβασης 2026, από το Υπουργείο Παιδείας.

📄 Άνοιγμα PDF ↗

πηγή: ΥΠΑΝ · sch.cy